Pięć chlebów i dwie ryby (Łk 9, 11b-17) Boże Ciało, C
Jezus posyła swoich uczniów na pierwszą wyprawę misyjną (9, 1-6). Po ich powrocie i wysłuchaniu tego, czego doświadczyli wziął ich z sobą i udał się osobno w okolicę miasta, zwanego Betsaidą. Lecz tłumy dowiedziały się o tym i poszły za Nim (ww. 10-11). W takim kontekście Łukasz umieszcza pierwsze rozmnożenie chleba.
Ale zanim uczniowie rozpoczną rozdawanie pieczywa i ryb Jezus naucza tłumy. Łukasz dosłownie notuje reakcję Jezusa na przybycie tłumów: On je przyjął i mówił im o królestwie Bożym, a tych, którzy leczenia potrzebowali, uzdrawiał. Te dwa nierozdzielne wymiary Jezusowej misji przygotowują znak rozmnożenia chleba. W postawie Jezusa widzimy, że wyprawa misyjna Jego uczniów jeszcze się nie skończyła. Uczniowie muszą się nauczyć rozdawać to, czego nie posiadają. A dokładniej nauczyć się, że każda misja opiera się na łasce i mocy Jezusa, a nie na kalkulacji ludzkich potrzeb i niezbędnych środków, aby je zaspokoić. Każda ewangelizacja, każda misyjna wyprawa, każda działalność charytatywna będzie w Kościele odwoływać się do tego doświadczenia. Posiadane środki zawsze są niewystarczające, aby podjąć dzieło zamierzone przez Boga. Bez tego koniecznego ubóstwa z łatwością zapominamy o Bożej mocy i łasce, a osiągnięte dobro, na podobieństwo wszystkich innych ludzkich sukcesów, przypisujemy sobie samym.
Święty Ambroży nadaje sens duchowy rozmnożeniu chleba wyjaśniając, że chlebem jest słowo Boże głoszone przez Jezusa oraz każda nauka o Jezusie. Kiedy słowo Boże i nauka są rozdawane, wówczas rozmnażają się. Niewiele nauk, które Jezus nam dał, stają się pokarmem wystarczającym dla nakarmienia licznych tłumów na wzór chlebów, które rozmnożył rozdając je ludowi. W takim kluczu wyjaśnień mediolańskiego biskupa możemy oczytać symbolikę pięciu chlebów i dwóch ryb w odniesieniu do tego, co Bóg dał człowiekowi. Liczba pięć odwołuje się do pięciu ksiąg Tory, która jest najważniejszym darem, jaki Bóg mógł dać człowiekowi. A w centrum Tory, w sercu Prawa, znajdują się dwa najważniejsze przykazania miłości Boga i bliźniego. W redakcji Łukasza wyjaśnienie, że całe Prawo Boże sprowadza się do dwukierunkowej miłości, jest odpowiedzią na pytanie: Nauczycielu, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne? (10, 25b). W paralelnym tekście Mateusza pytanie to brzmi inaczej: Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe? (Mt 22, 36). Ta sama odpowiedź na dwa różne pytania, o największe przykazanie i o życie wieczne wskazuje na cel wszystkich przykazań, którym jest zapewnienie człowiekowi życia wiecznego. Dlatego rozdając chleby i ryby uczniowie faktycznie rozdają pokarm na życie wieczne.
Zastanówmy się: Jezus nauczał o królestwie Bożym i uzdrawiał, a kiedy cudownie zaspakaja fizyczny głód, to rozdzielany chleb i ryby natychmiast stają się znakiem pokarmu Bożej nauki. Jest to wymowna katecheza pouczająca, że każda, nawet najbardziej „materialna” działalność Kościoła jest powiązana w rozdzielaniem pokarmu na życie wieczne, do którego wiedzie droga miłości Boga i bliźniego. Tylko wówczas Kościół pozostaje sobą i jest znakiem Bożej obecności pośród ludzi. Tak zresztą Ojcowie Kościoła odczytywali inną symboliczną cyfrę z medytowanego tekstu. Zebranych 12 koszy ułomków to zapowiedź Dwunastu Apostołów, na których wznosi się Kościół. Tak odczytana symbolika 12 koszy to z jednej strony zapowiedź dalszej działalności misyjnej, rozdawania chleba Bożej nauki i pokarmu Chrystusowej obecności, ale także wymowny znak, że nie można napełnić koszów ułomkami, jeśli wcześniej nie byłoby rozmnożenia chleba i ryb, a to oznacza, że jeśli Kościół nie głosi Dobrej Nowiny o królestwie Bożym, nie rozdaje Bożej miłości, to taki Kościół nie może istnieć bowiem jest pozbawiony swej wewnętrznej racji istnienia, którą jest rozdawanie pokarmu Bożego słowa i karmienie chlebem na życie wieczne. Dlatego stawiam sobie pytanie, na ile jestem świadom, że moje chrześcijańskie powołanie jest nierozerwalnie związane z rozdawaniem pokarmu Bożego słowa. W obliczu biedy moralnej świata, zagubienia i codziennej przemocy, Jezus powtarza Kościołowi, każdemu z nas: Wy dajcie im jeść! Co posiadamy? Naukę Bożego Prawa opartą na fundamencie miłości Boga i bliźniego. Jak rozdaję ten autentyczny pokarm zdolny nasycić każdy ludzki głód?
ks. Maciej Warowny


